जलपर्णीच्या संकटावर पर्यावरणपूरक हँडमेड तोडगा

• आ. श्री. केतकर
• 05.05.26
• वाचनवेळ 5 मि.

महाराष्ट्रातील तसंच देशातील अनेक भागांमध्ये बऱ्याच काळापासून जलपर्णी (जलकुंभी, वॉटर हायसिंथ) या पाणवनस्पतीने काळजीचं वातावरण निर्माण केलं आहे. ही एक पाण्यावर तरंगणारी, हिरव्या पानांची आणि निळ्या-जांभळ्या फुलांची आक्रमक वनस्पती आहे. नद्या, तलाव, साचलेल्या पाण्यात ती फार वेगाने वाढते. पाण्याला झाकून टाकते. तिला पाणफुटी असंही नाव आहे. तर कुणी तिला बंगालची दहशतवादीय असंही म्हणतात.

या वनस्पतीची पानं जाड, हिरवी, तर फुलं फिकट जांभळ्या-निळ्या रंगाची असतात. ही वेलीसारखी वनस्पती खूप वेगाने वाढते आणि पाण्याचा पृष्ठभाग झाकून टाकते. त्यामुळे ती पाण्यातला प्राणवायू (ऑक्सिजन) कमी करते. अर्थातच मासे व इतर जलचरांना धोका निर्माण होतो.

मूळ दक्षिण अमेरिकेतील ही वनस्पती. केवळ शोभेसाठी म्हणून या वनस्पतीचं...

...पुढे वाचा

खोचक रेषा

• अभिमन्यू कुलकर्णी
• 05.05.26
• वाचनवेळ 2 मि.

व्यंगचित्रकार चित्रकार असतो का, हा प्रश्न अनेक वर्षांपासून समाजशास्त्रज्ञांना जरी पडत नसला तरी मला नक्कीच पडला आहे. रूढ अर्थाने बघितलं तर चित्रकार आणि व्यंगचित्रकार दोघंही पांढऱ्यावरती काळं करतात. लोकशाही तत्त्वाने जावं, तर व्यंगचित्रकला या शब्दामध्ये चित्रकला या शब्दाने दोन तृतीयांश जागा व्यापलेली आहे.

व्यंगचित्रकार अथवा विनोदी कलावंत हा मनातून एक सीरियस आर्टिस्टच असतो. सभोवताली दिसणाऱ्या विसंगती, अन्याय, दांभिकपणा यांचा त्याला राग असतो. पण ती चीड एखाद्या धीरगंभीर अग्रलेख किंवा गरळ ओकणाऱ्या व्हॉट्सअपच्या संदेशात लिहिण्याऐवजी कधी मिश्किलपणे तर कधी उपरोधाने तो समाजापुढे मांडायचा प्रयत्न करतो. अर्थातच ही झाली थियरी. पण विनोदी कलावंत हा माणूसच असतो. त्याच्या कलेतून त्याच्या रागाचा पुरेसा निचरा...

...पुढे वाचा