आम्ही कोण?

कथाबोध

refugee sports

मुल्ला आणि कर अधिकारी

  • मुकुंद कुलकर्णी
  • 24.07.25
  • वाचनवेळ 4 मि.

मुल्ला नसरुद्दिन तलावाच्या काठाने जात होता. लोकांचा आरडाओरडा त्याच्या कानी आला. काय झालं असावं हे बघायला तो धावत तलावाकाठी गेला. बघतो तर गावाचा कर वसुली अधिकारी तलावात गटांगळ्या खात होता. पाय धुवायला गेला अन्‌‍ घसरून पडला. त्याला पोहता पण येत नव्हतं. त्यामुळे प्रसंग कठीण होता. गावकरी घाबरून कल्ला करत होते....

काय सांगता!

old readable script

भारतातील सर्वात जुनी वाचता येणारी लिपी कोणती?

  • मयूर पटारे
  • 29.05.26
  • वाचनवेळ 2 मि.

भारतात सांस्कृतिक, प्रांतिक आणि भाषिक वैविध्याप्रमाणेच लिपीचं वैविध्यही मोठ्या प्रमाणावर आहे. आपल्या चलनी नोटेवर मागे १५ वेगवेगळ्या लिपींमध्ये रुपयाची किंमत लिहिलेली असते, हे याचं उत्तम उदाहरण.

वापरात नसलेल्या सिंधू, ब्राह्मी, खरोष्टी आणि वापरात असलेल्या देवनागरी, बंगाली-आसामी, गुरमुखी, तमिळ, तेलगू, कन्नड, मल्याळम,...

gangotree homes advertisement
Abhay Bang Devendra Fadanvis Dilip Prabhavalkar Nilu Damale Prakash Amte Prithviraj Chavhan Sadanand Date Supriya Sule vaibhav mangle suhas palashikar sonali kulkarni sachin khedekar rangnath pathare prashant joshi prakash javdekar neelam gorhe muralidhar mohol chandrakant kulkarni bhushan gagrani bharat sasane ashok dhavale

शोधाशोध

व्हिडीओ

दोन वर्षं, १७ राज्यं आणि ३०००० किलोमीटचा सायकल प्रवास

प्रणाली चिकटे ही यवतमाळच्या एका सामान्य शेतकरी कुटुंबातील मुलगी. तिने सायकलीवर भारतातील १७ राज्यांमधून ३० हजार किलोमीटरचा प्रवास केला आहे. पर्यावरण संवर्धन, निरोगी जीवनशैली आणि महिला स्वावलंबनाचा संदेश ती सायकल प्रवासातून देतेय. यासाठी तिने सायकल-चाक नावा

  • 15.06.26

ले

भारत : एआय डेटा डम्पिंग ग्राऊंड बनण्याच्या उंबरठ्यावर?

  • मन्सूर मुल्ला
  • 15.06.26
  • वाचनवेळ 6 मि.

नोव्हेंबर २०२२ मध्ये चॅट जीपीटीचं आगमन झालं आणि जगात कृत्रिम बुद्धिमत्तेची एक अभूतपूर्व लाट पसरली. एआयने आपली तांत्रिकच नव्हे तर दैनंदिन कामंदेखील सुकर केली. अगदी एखादा मेल लिहिण्यापासून ते दिवसांतील कामांचं नियोजन करण्यापर्यंत मदत करणारी शेकडो एआय मॉडेल्स आपल्याला उपलब्ध आहेत. आज जगभरातील सुमारे १५० कोटी लोक एआयचा वापर करतायत. 

एआय मॉडेल्स सुरळीत सुरू ठेवण्यासाठी, त्यांना प्रशिक्षित करण्यासाठी विशेष पायाभूत सुविधा गरजेची असते. त्यांना म्हणतात ‘एआय डेटा सेंटर्स’. गेल्या तीन-चार वर्षांत जगभरात अवाढव्य कॉम्प्युटिंग क्षमतेची डेटा सेंटर्स उभारण्याची एक आंधळी स्पर्धा सुरू झालीये. 

भारतात आजघडीला २७० पेक्षा जास्त डेटा सेंटर्स कार्यरत आहेत. डेटा सेंटर्सची १.७ गिगावॅटची क्षमता २०३० पर्यंत ८ गिगावॅटपर्यंत वाढवणं...

...पुढे वाचा

गडचिरोली : विकासाच्या गदारोळात स्थानिकांचा आवाजच हरवतोय

  • सुमित पाकलवार
  • 12.06.26
  • वाचनवेळ 5 मि.

गेली चार दशके नक्षलवाद्यांच्या हिंसाचाराने होरपळून निघणारा गडचिरोली जिल्हा सध्या एका निर्णायक वळणावर उभा आहे. एका बाजूला मुख्यमंत्री तथा जिल्ह्याचे पालकमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी गडचिरोलीला राज्यातील नव्हे तर देशातील एक आदर्श औद्योगिक जिल्हा (स्टील हब) बनवण्याचा संकल्प व्यक्त केला आहे. खनिज संपत्तीवर आधारित उद्योग, पोलाद प्रकल्प, खाणकाम, विमानतळ आणि पायाभूत सुविधांच्या माध्यमातून गडचिरोलीला देशाच्या स्टील नकाशावर अग्रस्थानी आणण्याचं स्वप्न सातत्याने मांडले जात आहे. दुसऱ्या बाजूला या विकासाच्या बदल्यात आपली जमीन, जंगल आणि पारंपरिक उपजीविका गमावण्याची भीती शेतकरी आणि आदिवासी समाजात वाढत आहे.

गेल्या काही महिन्यांपासून जिल्ह्यात सातत्याने जमीन अधिग्रहणविरोधी आंदोलन सुरू आहे. विशेषतः चामोर्शी तालुक्यातील शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणावर संघटित होत...

...पुढे वाचा

jan-2025-anubhav-add.webp

ए. आय. : तंत्र नवं, जबाबदारी जुनीच

  • मृदुला गोरे
  • 11.06.26
  • वाचनवेळ 13 मि.

सत्याचा शोध हा मनुष्याच्या डोक्याला लागलेला कायमचा भुंगा आहे. सापडलेलं फळ खाण्याजोगं आहे की नाही, पाऊस पडेल की ऊन, अशा प्रश्नांपासून कदाचित सुरुवात झाली असेल. पुढे, समोरचा माणूस मित्र असेल का शत्रू, इथपासून ते दिवस-रात्र का होतात, प्रत्येक जीवाच्या जगण्याचं काय प्रयोजन, इथपर्यंत माणसाला प्रश्नच प्रश्न पडत गेले. उत्तरं मिळून अशी प्रश्नशृंखला थांबत नाही, ते एक; दुसरं म्हणजे मिळालेली उत्तरंही वेळोवेळी तपासून बघावी लागतात. कधी कधी जुने सिद्धांत पुढे चुकीचे ठरतात, नवे पुरावे हाती लागतात. याला आपण साधारणपणे प्रगती असं...

आमचे सहयोगी

maharogi seva samiti Techmosaic Digital Solutions Samakalin Prakashan Unique Features mkcl pitambari annapurna pariwar gangotri lokmanya

आमची शिफारस

  • मन्सूर मुल्ला
uttar

‘उत्तर’ : एआय विरुद्ध आई : संघर्ष की सहअस्तित्व?

समजा, तुमच्या जवळच्या व्यक्तीचा आवाज आणि स्वभाव वापरून एक एआय मॉडेल तुम्हाला घरबसल्या बनवता आलं तर? सध्या एआय तंत्रज्ञान इतक्या झपाट्याने प्रगती करतंय, की हा दिवस देखील कदाचित दूर नसेल. पण असं तंत्रज्ञान आलं तर खरंच त्यात हुबेहूब मानवी भावभावना असेल? असं एआय मॉडेल हाडामांसाच्या...

...पुढे वाचा

अनुभव

  • डॉ. शमिन् पडळकर

सफर कोपनहेगनची

‘युरोपियन सायन्स एजुकेशन रिसर्च असोसिएशन’ची (ESERA) परिषद दर दोन वर्षांनी युरोपमधील एखाद्या देशात होते. २५ ते २९ ऑगस्ट २०२५ यादरम्यान डेन्मार्कची राजधानी कोपनहेगन इथे झालेल्या सोळाव्या परिषदेत आमचा एक शोधनिबंध निवडला गेला. परिषदेच्या आधी निवडक ५० सहभागींना चार दिवसांच्या शिबिरात भाग घेण्याची संधी मिळणार होती. या शिबिरात डेन्मार्कमधील शाळा, शैक्षणिक संस्था इत्यादी बघायला मिळणार होते. त्यासाठीही माझी निवड झाली. पण अशा परिषदांना येणारा खर्च, व्हिसा, वगैरे सर्व व्यवस्था करणं सोपं नसतं. तरीही या परिषदेला जाण्याची आणि कोपेनहेगन शहर बघायची फार इच्छा होती.

आधी कोपनहेगनबद्दलची माझी उत्सुकता कुठून निर्माण झाली ते सांगते. ‘कोपनहेगन’ याच नावाचं मायकल फ्रायन यांचं एक नाटक आहे. कोल्हापूरच्या...

...पुढे वाचा

वीकेंड स्पेशल

Select search criteria first for better results