• शैलजा तिवले
• 01.09.26
• वाचनवेळ 8 मि.

“पाच वर्षांच्या माझ्या हमीदला टीबीची औषधं सुरू केली, तेव्हा आठवडाभर तो नुसत्या उलट्या करत होता. पोटात अन्नाचा कण टिकत नव्हता. या स्थितीत त्याला दिवसातून सात गोळ्या खायला घालायच्या म्हणजे माझाच जीव वरखाली व्हायचा.” मुंबईत राहणारी हमीदची आई रुमाना अन्सारी (दोघांचीही नावं बदलली आहेत) सांगते, तेव्हा...

...पुढे वाचा

• हेरंब कुलकर्णी
• 31.08.26
• वाचनवेळ 11 मि.

नागपूर जिल्ह्यात मोहगाव इथे दूर जंगलाजवळ दगडाच्या खाणी आहेत. त्या खाणींमध्ये आत भटक्यांची एक वस्ती आहे. हे मूळचे गुजराती असलेले भरवाड जमातीतले लोक. आपल्याकडे त्यांना लाल गाईवाले म्हणून ओळखलं जातं. पावसाळ्यात त्यांच्या वस्तीपर्यंत गाडी जाऊ शकत नाही. आम्ही गेलो तेव्हा उन्हाळा होता. तिथे एका उंचशा...

...पुढे वाचा

• प्रशांत खुंटे
• 31.08.26
• वाचनवेळ 35 मि.

महाराष्ट्राच्या सुवर्णमहोत्सवी मिरवणुकीत आपण वासुदेव, गोंधळी, कडकलक्ष्मीवाले, उंटवाले असे आपल्या ‌‘लोक- संस्कृती'चे वाहककौतुकाने पाहिले असतील. मात्र, आपल्या लोकधारेची प्रतीकं म्हणून अशी काही मोजकीच पात्रं प्रदर्शित केली जात असतात. प्रत्यक्षात महाराष्ट्रातल्या भटक्या-विमुक्तांची यादी यापेक्षा खूप मोठी आहे. महाराष्ट्रात बेचाळीस जमातींच्या लोकांना आपण ‌‘भटके-विमुक्त' या विशेषणाने ओळखतो....

...पुढे वाचा