• मेघश्री दळवी
• 07.08.25
• वाचनवेळ 4 मि.

कल्पना करा, आपण डॉक्टरांनी सांगितलेल्या काही साध्या वैद्यकीय चाचण्या करून घेतो, आपल्या चाचण्यांचा डेटा तिथल्या तिथे एखाद्या एआय (आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स) प्रणालीला जातो आणि लगेच आपल्या रोगाचं निदान होतं. रिपोर्ट्‌स घेऊन ताटकळत बसायला नको, योग्य निदान होतं आहे का याचा संदेह नको, आणि या सगळ्यात आजार...

• मेघश्री दळवी
• 28.07.25
• वाचनवेळ 3 मि.

सोशल मीडिया ही आजच्या जगातली एक सर्वव्यापी गोष्ट आहे. त्याचे फायदे आहेत तसेच तोटेही. पण या सुसाट गाडीला रोखणं आता जवळजवळ अशक्य आहे.

ट्विट्स, मीम्स, रील्स या सगळ्या गदारोळात सोशल मीडियामुळे ग्लोबल वॉर्मिंग वाढतं का, याकडे लक्ष जात नाही. ‘पेपरलेस' म्हणून डिजिटल तंत्रज्ञानाचं कौतुक होतं,...

• मेघश्री दळवी
• 24.07.25
• वाचनवेळ 3 मि.

आभासी जगात आपण चॅट, व्हिडिओ कॉल, फेसबुक लाइव्ह करतो. मात्र, या झाल्या नुसत्या गप्पाटप्पा. याशिवाय इतर हजारो प्रकारचे अनुभव घ्यायचे असतील तर? ती संधी मेटाव्हर्समध्ये आहे. गेल्या काही महिन्यांमध्ये मेटाव्हर्सबद्दल बरंच ऐकायला मिळतंय. काय आहे हे मेटाव्हर्स? तिथे सर्वांना एकाच वेळी एकाच आभासी जगात संचार...

• मेघश्री दळवी
• 11.07.25
• वाचनवेळ 3 मि.

पहिली औद्योगिक क्रांती झाली तेव्हा माणसाच्या श्रमांऐवजी आपण वाफेची शक्ती वापरून उत्पादनाचा वेग वाढवला. दुसऱ्या क्रांतीत विद्युतशक्तीने उद्योग काबीज केले. तिसरी क्रांती अर्थात १९७० पासून इलेक्ट्रॉनिक्स आणि कॉम्प्युटरने केलेली. अतिशय लहान आकाराची, कमी ऊर्जा वापरणारी आणि नियंत्रणाला सोपी अशी यंत्रं जागोजागी दिसायला लागली. कॉम्प्युटरची क्षमता...

• मेघश्री दळवी
• 30.06.25
• वाचनवेळ 3 मि.

आंतरराष्ट्रीय अवकाश स्थानक नेहमी या ना त्या कारणाने प्रकाशझोतात असतं. कधी तिथले प्रयोग, तर कधी तिथले अवकाश प्रवासी. हल्लीच अवकाश स्थानकावरच्या एका नव्या बातमीने लक्ष वेधून घेतलं आहे. तिथे लावलेली टोमॅटोची रोपं मस्त वाढलेली आहेत आणि त्यांना छोटे छोटे टोमॅटो लागलेले आहेत. स्थानकावर भले दोनशे...

• मेघश्री दळवी
• 24.06.25
• वाचनवेळ 5 मि.

आज पर्यावरणाच्या दृष्टीने जगापुढचं सर्वांत मोठं लक्ष्य आहे- ‘डीकार्बनायझेशन'चं, म्हणजे वातावरणात जाणारा कार्बन कमी करण्याचं. म्हणून तर इलेक्ट्रिक वाहनं, ग्रीन उत्पादनं, शाश्वत उर्जास्रोत अशा गोष्टींसाठी धडपड सुरू आहे. कार्बन उत्सर्जन करणाऱ्या उद्योगांमध्ये वीजनिर्मिती उद्योगाचा क्रमांक खूप वर आहे. दरवर्षी वातावरणात सोडल्या जाणाऱ्या कार्बनपैकी ३० टक्के...

• मेघश्री दळवी
• 19.06.25
• वाचनवेळ 2 मि.

एक्झोस्केलेटन म्हणजे बाह्य सांगाडा. आपल्या शरीराच्या आतला सांगाडा जसा आधार देतो, तसाच आधार बाहेरून पुरवणारं हे साधन आज किती तरी ठिकाणी उपयोगी पडत आहे. हात-पाय किंवा मणक्यांना इजा झाली असेल तर एक्झोस्केलेटनच्या मदतीने हालचाली सुकर होतात. जड सामान वाहून नेताना देखील एक्झोस्केलेटनवर भार टाकून आपल्या...

• मेघश्री दळवी
• 11.06.25
• वाचनवेळ 3 मि.

असं म्हणतात की जगभरात दर दिवशी कमीत कमी अडीच एक्झाबाइट डेटा निर्माण होतो. म्हणजे अडीचच्या पुढे १८ शून्यं इतका. एका अहवालानुसार जगात आजवर बोलले गेलेले शब्द असतील पाच एक्झाबाइट. म्हणजे आदिमानव बोलायला लागला तेव्हापासून उच्चारल्या गेलेल्या सगळ्या शब्दांचा मिळून जेवढा डेटा होईल त्याच्या निम्म्याने डेटा...